Schimmel na een lekkage: hoe snel gaat dat?

Bij een lekkage kijkt iedereen naar het water dat hij ziet. Het probleem dat erna komt zit in het vocht dat u niet ziet: in de isolatie, achter de gipsplaat, onder het laminaat en in de plint. Daar begint schimmel, en die rekent in dagen.

De eerste twee dagen bepalen het meeste

De vuistregel die brandweer en schadeherstellers wereldwijd aanhouden, en die ook de Amerikaanse milieudienst EPA noemt, is 24 tot 48 uur. Wordt nat materiaal binnen die tijd echt droog, dan blijft schimmelgroei in de meeste gevallen uit. Blijft het langer vochtig, dan is het eerder regel dan uitzondering.

Het is een vuistregel en geen wet. Een warme, slecht geventileerde slaapkamer is een snellere omgeving dan een koude, tochtige zolder. En “droog” betekent droog tot in de kern, niet droog aan de buitenkant. Een stucmuur die aanvoelt als droog kan er nog weken over doen voordat het vocht uit de baksteen erachter is.

Waar het begint

Niet elk materiaal reageert hetzelfde, en dat bepaalt of iets kan drogen of eruit moet.

Wat u in die eerste dagen doet

Eerst het lek, want zolang er water bij komt heeft drogen geen zin. Zie een noodreparatie op het dak voor wat daar realistisch is.

Daarna, in deze volgorde:

1. Maak eerst foto’s. Voor de verzekering is het moment van vastleggen onherhaalbaar. Wat daarbij hoort staat bij schade vastleggen.
2. Haal het nat weg. Plinten los, laminaat op, een doorhangend plafond gecontroleerd open. Water dat opgesloten zit droogt niet.
3. Ventileer continu. Voldoende ventileren is 24 uur per dag ventileren, ook als het buiten koud is. Een raam op een kier doet meer dan tien minuten wijd open.
4. Zet de verwarming aan. Warme lucht neemt meer vocht op, mits die lucht ook weg kan.
5. Overweeg een bouwdroger. Bij een doorweekte vloer of een dichte constructie is een droger effectiever dan geduld. Verhuur is bij veel bouwmarkten en verhuurbedrijven mogelijk.
6. Werk nog niets af. Niet stucen, niet schilderen, niet opnieuw leggen.

Die laatste is de duurste fout. Een muur die wordt dichtgezet terwijl hij nog nat is, sluit het vocht in. U ziet het pas terug als de verf gaat bladderen of als de plint van binnenuit zwart wordt, en dan doet u het werk twee keer.

Wanneer het een gezondheidskwestie wordt

Vocht en schimmel in een woning verhogen het risico op luchtwegklachten, luchtweginfecties en astma. Dat is geen randverschijnsel: volgens de GGD-richtlijn uit 2012 gaat het om ongeveer 9 procent van de Nederlandse woningen, en ongeveer een tiende van alle meldingen die bij GGD’en binnenkomen gaat over vocht en schimmel.

Mensen met astma, een allergie of een verminderde weerstand merken het als eerste, en kleine kinderen slapen vaak in de ruimte waar het probleem zit. Houden de klachten aan nadat het droog is, dan kunt u de GGD van uw regio om advies vragen. Dat is gratis.

Zelf weghalen of laten doen

Op een gladde ondergrond kunt u het zelf. Gebruik een middel dat in Nederland is toegelaten: dat herkent u aan een code op de verpakking die begint met NL of EU, of die eindigt op een N. Meng nooit verschillende schoonmaakmiddelen door elkaar, want daarbij kunnen schadelijke gassen ontstaan. Zet ramen open en draag handschoenen en een mondkapje.

Bij poreus materiaal, bij een groot oppervlak of als het na het drogen terugkomt, is het geen schoonmaakklus meer. Dan zit er nog vocht in de constructie of is de bron niet weg.

Verzekering en huurwoning

De plotselinge waterschade is bij veel opstalverzekeringen gedekt. Schade door schimmel, zwam en geleidelijk inwerkend vocht staat daarentegen in vrijwel elke polis bij de uitsluitingen. Dat maakt de datum van melden belangrijk: hoe langer u wacht, hoe makkelijker een verzekeraar het als geleidelijke schade aanmerkt. Wat u meldt en in welke volgorde staat bij de lekkage melden bij uw verzekeraar.

Huurt u, dan is het herstel van de oorzaak en van de schimmel die daaruit volgt werk voor de verhuurder. Meld het schriftelijk en bewaar die melding. Zie lekkage in een huurwoning.